Historia golden retriever zaczęła się przed około 500 laty gdy pochodzący z Devon żeglarze udawali się na półwysep Analon, by tam łowić ryby. Żeglarze ci zabierali ze sobą świetnie pływające psy. Podczas połowu miały aportować z lodowatej wody ryby oraz liny okrętowe.
Rybacy zaczęli polować na ptactwo łowne, do czego potrzebne im były psy o doskonale wykształconych cechach łowieckich. Ponieważ na Nowej Fundlandii najprawdopodobniej nie zastali rodzimych psów, wykorzystali do hodowli zwierzęta pochodzące z Anglii. W ten sposób powstał pies z St. Johns, wspólny przodek zarówno golden retrievera, jak i flat coated, curly coated oraz labrador retrieverów. Był on niezwykle łagodny, potrafił doskonale odszukiwać trop. Jego gęsta, krótka i nieprzyjmująca wody sierść czyniła go świetnym pływakiem.
Dopiero około 250 lat póżniej psy z St. Johns przybyły na statkach handlowych do Anglii i Szkocji. Kupowali je najczęściej ziemianie, którzy używali ich do polowań przede wszystkim ze względu na wspaniale rozwinięty instynkt aportera i umiejętność tropienia. Przywiezione z Nowej Fundlandii psy skrzyżowano póĽniej z seterami irlandzkimi, w wyniku, czego powstał wady coated retriever, bezpośredni przodek współczesnego flat coated retrievera. Również on uwielbiał wodę i odznaczał się silnie wykształconym instynktem aportera.
Najnowsza historia golden retriever rozpoczyna się w roku 1865, gdy sir Dudley Marjoriebanks, znany później jako lord Tweedmouth, kupił nowego psa o imieniu NOUS. Z niezwykle szczegółowych notatek lorda Tweedmoutha dowiadujemy się, że w roku 1868 skojarzył on swojego wavy coated retrievera z suką rasy tweed water spaniel o imieniu BELLE. Później przez kolejnych 20 lat kojarzył potomstwo tej pary z czarnymi wavy coated retieverami i tweed water spanielami, a także z seterami irlandzkimi i bloodhoundami. Planowość działań hodowlanych oraz późniejsza rodowodowa hodowla doprowadziły do powstania psów charakteryzujących się cechami niezbędnymi do prawidłowego wykonania pracy po strzale. Psami tymi były właśnie golden retrievery.
W 1913 roku golden retriever został oficjalnie uznany przez English Kennel Club jako osobna rasa retrieverów.